Opony zimowe i łańcuchy w ciężarówce. Co sprawdzam przed kursem do Niemiec, Austrii i Czech
W Polsce opon zimowych nikt nie wymaga. Dwieście kilometrów dalej już tak, tylko każdy kraj liczy po swojemu: jeden według pogody, drugi według kalendarza. Spisuję, jak to wygląda na naszych trasach, co jest w każdej kabinie i dlaczego Marek przed pierwszym zimowym kursem na południe zawsze dzwoni do Heńka.
Pierwszy kurs na Austrię tej zimy ma Jarek, w środę. Wczoraj, w sobotę, Heniek z Wojtkiem obchodzili jego zestaw z latarką i miarką do bieżnika. Wojtek pytał, po co tak dokładnie, skoro opony zmienialiśmy w październiku. Heniek odpowiedział, że Austriak na kontroli nie zapyta, kiedy zmienialiśmy. Zapyta, co jest na kołach teraz.
Ja przez pierwsze lata za kierownicą myślałem, że opony zimowe to sprawa pogody i rozsądku. W Polsce tak jest do dziś: nie ma przepisu, który by ich wymagał, ani w osobówce, ani w ciężarówce. Za Odrą i za Nysą to już sprawa przepisów, a każdy kraj ma je trochę inne.
Niemcy: liczy się pogoda
W Niemczech obowiązek jest sytuacyjny. Nie ma dat. Jeśli na drodze jest śnieg, lód, błoto pośniegowe, gołoledź albo szron, auto musi mieć opony zimowe. Jeśli jest sucho i plus pięć, nikt o nic nie zapyta, nawet w styczniu.
Dla ciężarówek przepis obejmuje oś napędową i oś kierowaną z przodu. Za oponę zimową uznaje się tylko taką, która ma symbol góry z płatkiem śniegu, czyli oznaczenie 3PMSF. Samo M+S na boku przez kilka lat jeszcze wystarczało, jeśli opona była wyprodukowana odpowiednio wcześnie, ale ten okres przejściowy się skończył. Dziś bez symbolu płatka opona przy zimowych warunkach w Niemczech jest jak letnia.
Naczepa nie ma obowiązku. My i tak jeździmy zimą na oponach z oznaczeniem na naczepach, bo rozsądek, ale to już nasza decyzja.
Kary w Niemczech za jazdę bez zimówek przy zimowych warunkach to mandat i punkty we Flensburgu, a jeśli kierowca utrudni ruch albo spowoduje zagrożenie, mandat rośnie. Dla przewoźnika jest jeszcze jedna rzecz: odpowiada też właściciel pojazdu, który pozwolił na taką jazdę. Czyli ja.
Austria: liczy się kalendarz
W Austrii dla ciężarówek powyżej 3,5 tony obowiązek jest kalendarzowy: od 1 listopada do 15 kwietnia. Niezależnie od pogody na kołach napędowych mają być opony zimowe. Do tego w tym samym okresie w aucie muszą być łańcuchy śniegowe na co najmniej dwa koła napędowe. Nie założone, tylko w kabinie. Zakłada się je tam, gdzie znak każe, a na przełęczach znak każe często.
Głębokość bieżnika na zimówkach w ciężarówce musi być w Austrii większa niż minimum, którego wymagamy w Polsce od opony w ogóle. Dokładne liczby co roku sprawdzam na stronie austriackiego automobilklubu albo w materiałach naszej ambasady, bo przepisy potrafią się zmienić, a ja nie chcę, żeby kierowca dowiedział się o zmianie od policjanta pod Linzem.
Marek, który jeździ na południe ponad dwadzieścia lat, przed pierwszym zimowym kursem przez Alpy zawsze dzwoni do Heńka i pyta, w którym pudle są łańcuchy. Wie, w którym. Pyta, żeby Heniek sprawdził, czy są kompletne, bo raz mu brakło napinacza.
Czechy: kalendarz i znaki
Czechy są dla nas najczęstszym krajem zimą, bo Jarek jeździ tam co tydzień, a teraz razem z nim Wojtek. Tam dla ciężarówek też obowiązuje okres zimowy, od 1 listopada do 31 marca, i w tym czasie przepisy wymagają opon zimowych na kołach osi napędowych. Do tego na odcinkach górskich i na części dróg szybkiego ruchu stoją znaki, które nakazują zimówki wszystkim pojazdom.
Szczerze: czeskie przepisy zimowe zmieniały się w ostatnich latach kilka razy i nie podam z pamięci każdego szczegółu. Dlatego przed sezonem robimy jedno: Beata drukuje aktualne zasady dla każdego kraju na naszych trasach, po jednej kartce, i wkłada do teczek z dokumentami w kabinach. Kierowca nie musi pamiętać. Musi wiedzieć, gdzie leży kartka.
Beneluks i Francja
Holandia i Belgia obowiązku zimówek dla ciężarówek nie mają. Wasyl i Darek jeżdżą tam na tych samych oponach co wszyscy, bo zestaw nie zmienia kół na granicy. Francja ma od kilku lat obowiązek zimowego wyposażenia w wybranych gminach górskich, w okresie od listopada do marca, a dla ciężarówek zasady są tam ostrzejsze niż dla osobówek. Darek w góry nie jeździ, ale kartka jest i u niego.
Co jest na kołach u nas
Nasza zasada jest prosta i obowiązuje od kilku lat: od października do kwietnia na osi napędowej i kierowanej każdego ciągnika jest opona z symbolem płatka śniegu. Nie dlatego, że Polska tego wymaga, tylko dlatego, że nie wiem we wtorek, czy w piątek auto nie pojedzie do Austrii. Zestaw, który może jechać wszędzie, jest wygodniejszy niż zestaw, który trzeba przezuwać pod konkretne zlecenie.
O tym, kiedy schodzimy z opon wiosną i jak oceniamy bieżnik, pisałem w marcu przy oponach po zimie. Jesienią jest odwrotnie: oś napędowa z płytkim bieżnikiem może jeszcze pojeździć latem, ale zimą nie, więc decyzja o wymianie zapada w październiku.
Łańcuchy są w każdym pudle zimowym, o którym pisałem we wrześniu. Na naszych głównych trasach przydają się rzadko, ale w Austrii są obowiązkowe, a po Czechach w górach bywają jedynym sposobem, żeby ruszyć.
Na kontroli
Co sprawdza policja, kiedy zatrzyma ciężarówkę zimą? Z tego, co opowiadali kierowcy i co pamiętam z własnych lat:
- oznaczenie na oponach osi napędowej i przedniej,
- głębokość bieżnika, czasem miarką na miejscu,
- w Austrii obecność łańcuchów w okresie zimowym,
- odśnieżony dach. W Niemczech i Austrii za płat lodu, który spadnie z naczepy na auto za tobą, odpowiada się poważnie.
O tym ostatnim pisałem przy pudłach zimowych i szczotce do dachu. Powtórzę, bo to najczęstsza wpadka. Kierowca dba o opony, a zapomina, że na dachu naczepy leży od nocy dwadzieścia centymetrów śniegu.
Kartka w teczce
W piątek Beata skończyła drukować. Pięć krajów, po jednej stronie na kraj, data aktualizacji na górze. Wojtek je zalaminował, bo jak powiedział, kartka w kabinie bez folii żyje dwa tygodnie. Do każdej teczki trafiły wszystkie pięć, niezależnie od tego, gdzie kto jeździ.
Jarek w środę jedzie przez Czechy do Austrii. Wczoraj wieczorem przysłał zdjęcie: łańcuchy w pudle, napinacze policzone, kartka austriacka na wierzchu. Pod spodem dopisał, że Wojtek kazał mu to wysłać. Chyba zaczynam rozumieć, kto u nas będzie kiedyś pilnował papierów.
