Zmiana czasu w trasie. Dlaczego tachograf się nie przestawia
Tej nocy o trzeciej zegarki cofnęły się na drugą. Zegarki w kabinach też, telefony kierowców też. Tachograf nie, bo on od zawsze liczy czas uniwersalny. Piszę w niedzielę rano, kiedy pięć naszych aut stoi w Niemczech i Beneluksie, a Wasyl już przysłał zdjęcie swojej kartki.
Wstałem o szóstej. Według zegarka. Organizm twierdził, że o siódmej, i chyba miał rację. Beata jeszcze spała. Zrobiłem kawę, włączyłem telefon i pierwsza wiadomość była od Wasyla. Zdjęcie kartki w kratkę przyklejonej taśmą do deski rozdzielczej. Na górze napisane drukowanymi: „OD DZIŚ UTC + 1”.
Pięć naszych aut stoi tej nocy za granicą. Wasyl w Holandii, Darek w Belgii, Zbyszek i Adam w Niemczech, Łukasz pod Monachium. Marek wraca z Włoch nową siódemką i jest już po naszej stronie Alp. Każdy z nich ma dziś do przestawienia zegarek w kabinie i w głowie. Tachografu nie przestawia nikt.
Tachograf liczy po swojemu
Dla tych, którzy nie jeżdżą: tachograf zapisuje cały czas pracy kierowcy w czasie uniwersalnym, UTC. Nie polskim, nie niemieckim, nie letnim i nie zimowym. Jednym, tym samym przez cały rok i w całej Europie. Dzięki temu kontroler w Belgii czyta dane kierowcy z Polski tak samo jak dane kierowcy z Portugalii.
W Polsce, Niemczech i krajach Beneluksu latem jesteśmy dwie godziny przed UTC, zimą godzinę. Od dzisiejszej nocy jest więc łatwiej: odejmujesz od zegarka jedną godzinę i masz czas tachografu. Do wczoraj trzeba było odejmować dwie.
Brzmi prosto. Ale kierowca żyje w czasie lokalnym. Okienko rozładunku jest na szóstą lokalnego. Zakaz ruchu w niedzielę kończy się o dwudziestej drugiej lokalnego. Żona dzwoni o dwudziestej lokalnego. Tachograf mówi swoje, zegarek swoje, a kierowca ma to poskładać, często o trzeciej w nocy na parkingu.
Gdzie robią się pomyłki
Większość tachografów da się ustawić tak, żeby wyświetlały czas lokalny. Ale zapisują i tak UTC, a wydruki i odczyty kontrolne są w UTC. Pomyłki biorą się zwykle z czterech miejsc.
Odpoczynek dobowy w noc zmiany czasu. Jeśli kierowca zszedł na odpoczynek w sobotę o dwudziestej lokalnego i potrzebuje jedenastu godzin, to te jedenaście godzin mija według tachografu, a nie zegarka. Dziś w nocy zegarek „zgubił” godzinę, więc odpoczynek kończy się o szóstej rano lokalnego, a nie o siódmej. Kto ruszy o siódmej, odpocznie godzinę dłużej i nic się nie stanie. Gorzej wiosną. W marcu zegarek godzinę dodaje i kierowca, który liczy na palcach, może ruszyć za wcześnie, z odpoczynkiem krótszym o godzinę. To naruszenie i nikt na kontroli nie słucha tłumaczeń o zmianie czasu.
Okienka rozładunku i załadunku. Magazyn podaje godzinę lokalną. Kierowca planuje pauzy i jazdę według tego, co pokazuje mu tachograf. Jeśli ma tachograf na UTC, a w głowie wczorajsze „minus dwie”, przyjedzie godzinę za wcześnie albo, gorzej, policzy, że ma czas na pauzę, a nie ma.
Zakaz ruchu. W Niemczech w niedzielę ciężarówki nie jeżdżą do dwudziestej drugiej. Czasu lokalnego, oczywiście. Dziś to dwudziesta pierwsza UTC. Kto przestawił się w głowie na UTC i patrzy tylko na tachograf, może stać godzinę dłużej, niż musi. Kto nie przestawił się wcale, ruszy według zegarka i będzie w porządku. Tu akurat zegarek ma rację.
Wpisy manualne. Kiedy kierowca wkłada kartę po przerwie, w której był poza autem, tachograf pyta, co robił w tym czasie. Godziny wpisuje się w UTC. To jest miejsce, gdzie przy zmianie czasu robi się najwięcej głupich błędów, bo człowiek wpisuje z pamięci godzinę z zegarka. Przy kontroli ITD na parkingu wpisy manualne były pierwszą rzeczą, którą inspektor obejrzał.
Kartka Wasyla
Wasyl jest najdokładniejszy z papierami z całej ekipy, pisałem o tym nie raz. W noc zmiany czasu robi rzecz, którą powinien robić każdy, a robi tylko on. Przykleja do deski kartkę. Na kartce trzy rzeczy:
- „OD DZIŚ UTC + 1” na górze, dużymi literami,
- godzina, o której zszedł na odpoczynek, w obu czasach: lokalnym i UTC,
- godzina, o której może ruszyć, też w obu czasach, policzona wieczorem, na spokojnie, a nie rano przy kawie.
Do tego pod spodem okienko rozładunku na poniedziałek, przeliczone na UTC. Jak mówi, rano człowiek jest głupszy niż wieczorem, więc liczy się wieczorem.
Zapytałem go kiedyś, po co mu to, skoro tachograf pokazuje wszystko sam. Powiedział, że tachograf pokazuje, ale nie myśli. Kartka myśli za niego, kiedy on jeszcze się budzi. Od tamtej pory pokazuję tę kartkę każdemu nowemu kierowcy. W tym roku dostał ją Wojtek, choć na razie jeździ z Jarkiem po Czechach i jeszcze nie spędził takiej nocy w trasie.
Co robimy w firmie
W piątek przed zmianą czasu Beata wysyła wszystkim krótką wiadomość. Co roku tę samą, tylko z inną datą. Że w nocy z soboty na niedzielę zegarki cofają się o godzinę, tachograf zostaje na UTC, różnica od niedzieli to jedna godzina, wpisy manualne w UTC, a godzina końca odpoczynku liczy się z tachografu, a nie z zegarka.
Ja w poniedziałek patrzę na tablicę powrotów i na plan rozładunków na cały tydzień. Okienka, które klienci podawali jeszcze w czasie letnim na przyszły tydzień, sprawdzamy jeszcze raz. Raz w życiu mieliśmy sytuację, w której magazyn w Belgii wpisał w systemie okienko według starego czasu, a nasz kierowca przyjechał według nowego. Stał godzinę pod bramą. Od tamtej pory dzwonimy.
O tym, jak liczymy czas pracy kierowców przy urlopach i zastępstwach, pisałem w lipcu przy urlopach kierowców. Zmiana czasu to ta sama arytmetyka, tylko w środku nocy.
Jest siódma lokalnego, szósta UTC. Wasyl napisał przed chwilą, że stoi na parkingu pod Venlo, dalej jedzie przez Niemcy, więc ruszy o dwudziestej drugiej. Dopisał na końcu: „lokalnego”. Ma swoją kartkę, więc nie musiał. Ale wiedział, że ja nie mam.
